Lessen over wereldburgerschap, moet dat nou?

Aflatoun Klas4klas wereldoriëntatie

Kinderen die les krijgen in wereldburgerschap, burgerkunde, zelfredzaamheid, is dat nou werkelijk nodig in Nederland? Zit het onderwijsprogramma al niet vol genoeg? Onze kinderen krijgen al zoveel informatie via televisie en internet dat je je kunt afvragen of het nodig is op de basisschool daar nog eens een apart project of werkweek aan te wijden.

Burgerkunde, belangrijk thema binnen het basisonderwijs?

Klas4Klas vindt van wel. Omdat wij en ook onze kinderen ‘gebombardeerd’ worden met nieuws van over de hele wereld én omdat we wonen in een multiculturele samenleving is dit thema een must. Want kinderen (en grote mensen natuurlijk ook) hebben van nature de behoefte om te vergelijken met andere kinderen. Ze zijn nieuwsgierig en staan open voor andere ideeën. Bovendien groeien ze op in een klein land en hebben ze nu en later te maken met andere landen, culturen en gewoontes. Daarnaast zegt de Wet op het Primair Onderwijs dat de kinderen een oriëntatie moeten krijgen op de samenleving en de wereld om hen heen en leren omgaan met een regenboog aan verschillen; in de klas, in de buurt, in het land en in de wereld. Het gaat niet zozeer om nog eerder volwassen te worden, maar wel om andere vaardigheden te leren die je nodig hebt om jezelf te kunnen zijn en te blijven. De belangrijkste grenzen van de toekomst zijn waarschijnlijk jouw eigen grenzen. Handig wanneer je daar al vroeg mee leert omgaan.

Het westen niet beter dan de rest van de wereld

In het westen overheerst nog steeds de mening dat kinderen in anderen landen het per definitie slechter hebben dan hier. Misschien is dat ook wel zo, maar de verschillen zijn lang zo groot niet als de vele armoedeprojecten doen geloven. Het is niet alleen kommer en kwel in Ethiopië, om maar eens een Afrikaans land te noemen. Hulpverlening is niet langer liefdadigheid, kijk maar naar de vluchtelingen uit Syrië. Deze zijn niet arm en berooid, maar welvarend, goed geschoold maar wel wanhopig. Ze staan niet te wachten op bed en brood, maar komen uit een oorlogsgebied en komen hun recht halen op onderdak, studie, werk en inkomen.

Enige nuancering is ook best op zijn plaats. Zo stond er op Facebook een afbeelding geplaatst door HealthWatch Nederland van een aantal Afrikaanse kinderen die hun medelijden en afschuw uitten over de erbarmelijke omstandigheden waarin kinderen in het Westen mee te kampen hadden; gebrek aan beweging, nepvoedsel, Ritalin voor te drukke kinderen en uitsluitend computerspelletjes om zich te vermaken. De enige reacties daarop waren van boze moeders die hun groente zelf kweken of moeders wiens kinderen veel baat hadden bij Ritalin. Dit bevestigt het superioriteitsgevoel dat westerlingen hebben ten opzichte van het werelddeel Afrika en andere werelddelen met uitzondering van landen als de VS, Canada en Japan. Dat Afrika ook heel rijke landen kent, ontgaat veel kinderen nog. En dat de cultuur daar wel anders is, maar niet ondergeschikt. Afrika is voor veel kinderen en volwassenen vooral het land van de hongerbuikjes en de big five.

Wereldburgerschap voor mondige kinderen

Met wereldburgerschap leren kinderen kijken over de grenzen en waardering krijgen voor de manier waarop kinderen in andere landen leven en zichzelf redden. Klas4klas besteedt daarnaast ook nog eens aandacht aan de eigen zelfredzaamheid. Want hoe leuk is het niet om als 10 jarige je eigen koekjesbakkerij te beginnen? Maar met zelfredzaamheid gaat het ook over andere zaken, want hoe houd je je als kind staande in een maatschappij die steeds meer verhardt en individualiseert?

Rechten van het kind en zelfredzaamheid

Jong geleerd is oud gedaan, is bekend gezegde. Maar onze kinderen leren eigenlijk alleen nog maar ‘leren’. En leren presteren. Door meer aandacht te geven aan wereldburgerschap, zullen kinderen een andere bril kunnen opzetten. Eentje die de vermeende superioriteit van Nederland wel eens in een heel ander daglicht zou kunnen zetten. En waarmee kinderen voor zichzelf kunnen opkomen, mocht dat nodig zijn. Maar natuurlijk ook voor andere kinderen, milieuzaken en dierenleed. De kinderen zijn onze toekomst, onze wereldburgers dus.

September 2016, Linda Sibeijn en Katja Visser

Posted on 13 september 2016 in Klas4klas

Share the Story

About the Author

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top